Richtlijnen voor het evalueren van urineverlies
Het is van essentieel belang dat iedereen die last van urineverlies heeft toegang heeft tot professionele evaluatie en advies, in de verwachting dat de klachten kunnen worden verholpen of verbeterd.
Een eenduidige diagnose van de oorzaak van de urineverlies vormt een voorwaarde voor een succesvolle behandeling en een gerichte zorginterventie.
In het kader van die diagnose dienen de aard en de oorzaak van het urineverlies te worden vastgesteld.
Richtlijnen voor het evalueren van urineverlies:
Duur van de klachten
Wanneer traden de klachten voor het eerst op en was dit tijdens of na een bepaalde gebeurtenis, zoals een bevalling, opname in een verzorgingsinstelling, een emotioneel trauma, een sterfgeval of een operatie?
Obstetrische geschiedenis
Bij vrouwen kunnen blaasproblemen optreden wanneer tijdens de bevalling sprake was van de volgende omstandigheden
- een hoog geboortegewicht van de baby (gewicht hoger dan 8,5 pond)
- gebruik van apparatuur tijdens de bevalling
- bevalling met een ruggenprik
- baby had een groot hoofd
- lange tweede fase van de bevalling
- inscheuren van het perineum (derde- of vierdegraads)
Medische geschiedenis
Hebben de blaasproblemen wellicht een onderliggende oorzaak, bijvoorbeeld Parkinson, multiple sclerose, suikerziekte of een beroerte?
Ga er echter niet automatisch van uit dat dit het geval is. Voer altijd een complete evaluatie uit voordat u een diagnose stelt.
Vraag uzelf of er sprake is van een specifiek probleem op het gebied van cognitieve stoornissen of motivatie. Heeft bij de persoon in een eerder stadium onderzoek of een medische ingreep plaatsgevonden om blaas- of darmstoornissen te verhelpen?
Lichamelijke evaluatie
Mobiliteit en vaardigheden
Hoe mobiel is de persoon in kwestie? Zijn mobiliteitsproblemen van invloed op de controle over de blaas en kunnen deze een rol spelen bij de zorg?
Hoe goed zijn de vaardigheden van de persoon in kwestie? Zijn vaardigheidsproblemen van invloed op de controle over de blaas en kunnen deze een rol spelen bij de zorg?
Wellicht is doorverwijzing voor fysiotherapie of bezigheidstherapie raadzaam.
Geneesmiddelen
Welke geneesmiddelen gebruikt de persoon (bijvoorbeeld diuretica of kalmeringsmiddelen)? Kunnen deze een rol spelen bij de incontinentie of de controle over de blaas? Bespreek dit met de huisarts.
Ga eveneens na of de persoon geneesmiddelen gebruikt die zonder recept verkrijgbaar zijn en of de persoon voorgeschreven geneesmiddelen gebruikt voor het verlichten van blaas- of darmstoornissen, zoals anticholinergica of laxeermiddelen.
Vloeistofinname
De aanbevolen vloeistofinname is zes tot acht glazen (1,5 - 2 liter) per etmaal.
Wanneer de vloeistofinname lager is, kan dit leiden tot geconcentreerde urine die het blaasslijmvlies irriteert en het risico op een urineweginfectie vergroot. Stimuleer de persoon om meer te drinken.
Bij meer dan tien glazen vloeistof per etmaal kunnen de klachten echter verergeren. In dergelijke gevallen kunnen de klachten afnemen door de persoon minder te laten drinken.
Alcohol en drank met cafeïne, zoals thee, koffie en cola, kunnen echter leiden tot een geïrriteerde blaas en dienen bij tekenen van aandrangincontinentie te worden vermeden.
Urineringspatroon
Urineren:
Normale frequentie: 4 - 8 maal urineren per etmaal. Maximumvolume: 400 - 500 ml - nocturia <2.
Door gedurende drie dagen een overzicht van de vochtinname en het urineren bij te houden, kan een nauwkeuriger beeld worden verkregen van de tijdstippen van het urineren, de urinevolumes en het aantal gevallen van urineverlies. Wanneer 's nachts de urinevolumes groter zijn, kan dit een indicatie van hartproblemen zijn.
Mate van urineverlies:
Hoe nat is de persoon? Is het ondergoed vochtig, het verband of de kleding nat? (Ter indicatie van lichte, matige of zware urineverlies).
Lichamelijk onderzoek
Evaluatie van de vagina en het bekkenbodem
Bij sommige vrouwen kan na de overgang sprake zijn van een afname van het oestrogeen in het slijmvlies van de vagina (atrofische vaginitis), hetgeen kan leiden tot symptomen van frequentie, urgentie en aandrangincontinentie. De persoon kan dan klachten op het gebied van vaginale droogheid hebben.
Een verzakking van de baarmoeder, de blaas of het rectum kan stressincontinentie veroorzaken. Bij deze vormen van verzakking dient een evaluatie van de werking van de bekkenbodem te worden uitgevoerd. Indien de professionele zorgverlener deze procedure niet kan uitvoeren, is een verwijzing naar de huisarts voor een vaginaal onderzoek raadzaam.
Evaluatie van de darmen
Heeft de persoon last van constipatie? Constipatie kan een oorzaak van urineverlies zijn.
Huidaandoeningen
Deze kunnen een rol spelen bij het omgaan met incontinentie en zijn mogelijk van invloed op toekomstige plannen hiervoor.
Ionogram van de urine
Urineweginfecties kunnen urgentie, frequentie en aandrangincontinentie veroorzaken.
Met een Multistix-ionogram van de urine kan worden vastgesteld of er sprake is van een infectie. Indien de waarden voor nitrieten, witte bloedlichaampjes, bloed of proteïnen positief zijn, dient een monster van de midstream-urine te worden genomen. De aanwezigheid van bloed in de urine kan eveneens een indicatie zijn van een andere aandoening, zoals een steen of een tumor. In deze gevallen is doorverwijzing naar de huisarts raadzaam.
Psychologische evaluatie
Bij het succes van de behandeling speelt de motivatie van de cliënt een rol. Hoe ervaart de cliënt het probleem? Hebben de klachten gevolgen voor het sociale leven van de cliënt en wat is het effect ervan op de cliënt zelf, diens familie en diens verzorgers? Is de cliënt geestelijk in staat zijn of haar klachten te begrijpen en te interpreteren? Bij cognitieve stoornissen is de cliënt wellicht niet in staat het behandelingsplan of het plan voor het onder controle houden van de incontinentie na te leven.
Opmerking: de inhoud van deze website dient slechts ter informatie. Wij verstrekken geen medisch advies en deze informatie dient niet ter vervanging van het advies van uw huisarts. Voor medische zorg en advies dient u regelmatig uw huisarts te raadplegen.